Bezwaard of onbezwaard vermogen?
Bij een tweetrapsmaking ontstaat bezwaard vermogen, dat na het overlijden van de bezwaarde vererft naar de verwachters. De bezwaarde mag het geërfde vermogen wel verkopen en verteren, maar niet wegschenken. Soms wordt ook de plicht opgelegd om na vererving een beschrijving op te maken van het bezwaarde vermogen. Jaarlijks verantwoording afleggen aan de verwachters komt bij uitzondering voor. Vaker wordt opgenomen dat de bezwaarde geacht wordt eerst zijn eigen, onbezwaarde vermogen te verteren en dan pas het bezwaarde vermogen. Het is dan iets waarschijnlijker dat de verwachters ook echt aan bod komen. Wanneer kom je deze tweetrapsmaking vaak tegen?
Een vaak voorkomende variant is wanneer de ouders elkaar als enig erfgenaam benoemen en de kinderen tot verwachter. Dat wordt ook wel het radar-testament genoemd. Na het eerste overlijden zijn de kinderen dan geen erfbelasting verschuldigd. Als de tweede ouder overlijdt, erven zij zowel van de eerste als van de tweede ouder en passen dan de vrijstelling en de eerste schijf tweemaal toe. Een andere veel voorkomende situatie is die van het samengestelde gezin. Een ouder benoemt zijn echtgenote tot enig erfgenaam en zijn kinderen tot verwachter. Daarmee wordt voldaan aan de verzorgingsbehoefte van de echtgenote en komen de eigen kinderen toch aan hun trekken. Althans, in de meeste gevallen.
Vermogen uit elkaar houden
Hoe houd je nu het bezwaarde en onbezwaarde vermogen uit elkaar? In de eerste situatie van het radar-testament is dat minder van belang; het resterende zal dan toch geheel naar de kinderen gaan. In de tweede situatie van het samengestelde gezin kan dat anders liggen. Alleen het bezwaarde vermogen gaat dan uiteindelijk naar de kinderen/verwachters en het onbezwaarde vermogen gaat naar de erfgenamen van de stiefouder. Je kunt je voorstellen dat hierover verschil van mening kan ontstaan. Het is dan ook zaak om de voorwaarden van de tweetrapsmaking in het testament zo duidelijk mogelijk vast te leggen.
Tip
Neemt je cliënt een tweetrapsmaking op, beoordeel dan of deze later ook uitvoerbaar is.