Spoedreparatiewetgeving fiscale eenheid: invoering 'per-elementbenadering'
Er komt binnenkort een spoedreparatie aan het fiscale eenheidsregime door de invoering van de 'per-elementbenadering' in binnenlandse situaties. De reparatie wordt ingevoerd met terugwerkende kracht tot 25 oktober 2017, 11.00 uur. Sindsdien wordt de fiscale eenheid geacht niet te bestaan voor de toepassing van bepaalde regelingen, zoals de renteaftrekbeperking ter voorkoming van winstdrainage, de deelnemingsvrijstelling, de renteaftrekbeperking bij bovenmatige deelnemingsrente en de verliesverrekening bij wijziging van het belang. De reparatie gaat niet gelden voor het geruisloos overhevelen van vermogensbestanddelen en de verliesoverdracht binnen de fiscale eenheid.
De aangekondigde spoedreparatie is het gevolg van een conclusie van de Advocaat-Generaal (A-G) bij het Europese Hof van Justitie (EU-hof) in twee zaken van Nederlandse concerns met buitenlandse dochtervennootschappen. De A-G concludeert daarin dat Nederland specifieke, individuele voordelen van het fiscale eenheidsregime niet mag voorbehouden aan alleen binnenlandse vennootschappen. Zo wordt in binnenlandse situaties de renteaftrekbeperking (10a Vpb) opzij gezet doordat het fiscale eenheidsregime kan worden toegepast. In grensoverschrijdende situaties kan dit echter niet, omdat de vorming van een fiscale eenheid dan niet mogelijk is. Dit onderscheid acht de A-G in strijd met de Europese regelgeving. Voor andere voordelen acht de A-G dit onderscheid wel toegestaan, zoals voor de aftrek van valutaverliezen op buitenlandse deelnemingen.
Uitgangspunt Steria-zaak
De A-G neemt als uitgangspunt voor de beoordeling van de Nederlandse zaken de uitspraak van het EU-hof in de Franse Steria-zaak (C-386/14). Het EU-hof bepaalde in die zaak dat per voordeel moet worden beoordeeld of er een rechtvaardigingsgrond bestaat om dit specifieke voordeel van de fiscale eenheid alleen toe te kennen aan een binnenlandse vennootschap. De Hoge Raad heeft deze ‘per-elementbenadering’ steeds afgewezen. De verwachting was dat het ministerie van Financiën het Nederlandse fiscale-eenheidsregime hierop zou aanpassen. Dat is toen niet gebeurd. Maar dat gaat binnenkort dus alsnog gebeuren. De kans is immers groot dat het EU-hof de conclusie van de A-G in de Nederlandse zaken zal volgen.
Potentieel belastinglek
De spoedreparatie met terugwerkende kracht tot 25 oktober 2017, 11.00 uur (de datum van de conclusie van de A-G) is volgens oud-staatssecretaris Wiebes nodig, omdat een groot belastinglek in de Vpb zal ontstaan als het EU-hof de conclusie van de A-G volgt. Vpb-plichtigen zullen zich vanaf dat moment namelijk kunnen beroepen op de voordelen zonder de nadelen te aanvaarden.