Arbeid en Recht

Geen medische oorzaak bij 70% van de ziekmeldingen – wat wordt je aanpak?

gepubliceerd op: 15 september 2025

Uit onderzoek blijkt dat aan slechts 30% van de ziekmeldingen een medische oorzaak ten grondslag ligt. Wie tot die 30% behoort, is daadwerkelijk arbeidsongeschikt. De overige verzuimredenen hebben te maken met iemands werkomstandigheden of privésituatie. Denk bijvoorbeeld aan een conflict met een collega, ongewenst gedrag door een klant of een ziek kind. Spreek in dergelijke situaties vooral over verzuim – niet over ziekte. Besef ook dat je als werkgever wel invloed hebt op het verzuim, maar niet op iemands ziekzijn. Er bestaat overigens wit, zwart, grijs én roze verzuim. Wat zijn de verschillen hiertussen en welke aanpak is nodig?

  • Wit verzuim is het echte verzuim: jouw medewerker is op dat moment echt niet in staat om te werken door een medische oorzaak, bijvoorbeeld na een operatie. Bij deze medewerker ben je begripvol en volg je de stappen in de wet Verbetering Poortwachter. Nu iets meer ruimte geven, betaalt zich in een later stadium terug.
  • Van zwart verzuim is sprake als een medewerker die bijvoorbeeld vrij gevraagd heeft – maar dat niet krijgt – zich op de bewuste dag ziekmeldt, maar dat niet is. Of denk aan een medewerker die zich ziekmeldt omdat hij/zij geen oppas voor zijn dochter kan regelen op een werkdag. Dit zwarte ziekteverzuim is een vorm van fraude. Spreek de medewerker hierop aan, laat het niet lopen. Al heb je geen bewijs, het is goed om hierover vragen te stellen aan jouw medewerker. Laat zien dat je het hebt geconstateerd en dat er (mogelijk) andere verlofmogelijkheden zijn.
  • Grijs verzuim beschrijft een volledig ziekgemelde medewerker, die in de praktijk nog wel een aantal taken zou kunnen uitvoeren en dus gedeeltelijk zou kunnen werken. Je gaat dan in gesprek over wat er nodig is om wel te komen werken. Bijvoorbeeld: later starten of tijdelijk andere taken doen. Je moet dus samen uitvinden wat je medewerker, ondanks de ziekte, nog wél kan doen. De rapportage van de bedrijfsarts is hiervoor het uitgangspunt.
  • Dan is er nog het roze verzuim. Dit speelt bij de betrokken medewerkers die doorgaan met werken tegen beter weten in. Terwijl ze eigenlijk een stapje terug zouden moeten doen of zo ziek zijn dat ze thuis zouden moeten blijven. Deze groep is het meest risicovol. Je ziet hun uitval vaak niet aankomen, maar als ze uitvallen, is dat vaak langdurig. Deze groep valt niet op, maar heeft juist aandacht nodig van de werkgever. Een preventief spreekuur inplannen bij de bedrijfsarts kan hierbij een goed idee zijn, dus attendeer je medewerkers daarop.

Tip
Meldt een medewerker zich regelmatig ziek? Kijk dat niet te lang aan. Ga oprecht het gesprek met hem of haar aan, en zeg wat je ziet. Van daaruit kun je verder – en dat is in jullie beider belang.

Hoewel deze informatie met zorg is samengesteld, adviseren wij om bij twijfel onze adviseurs te raadplegen voor een actueel en passend advies.