Handhaving sociale zekerheid meer vanuit vertrouwen
De regels voor het aanvragen van een uitkering zijn te streng, vindt minister Eddy van Hijum. Wie nu een foutje maakt, wordt soms te hard aangepakt. Dat ervaren ook de belanghebbenden. Van Hijum wil dit veranderen door de handhaving van de sociale zekerheid aan te passen. Zo moet er meer maatwerk komen. Bij de handhaving moet er ook meer worden uitgegaan van vertrouwen in mensen. Dat klinkt als een goed begin. Er komt ook een recht op vergissen; mensen krijgen het recht om een fout te maken en die fout leidt niet meer altijd automatisch tot straf. Ook krijgen mensen een redelijke termijn om op eigen initiatief een vergissing te herstellen, zonder dat daar straf op volgt.
Ook op het gebied van terugvordering en kwijtschelding zal er wat veranderen. Met betrekking tot het terugvorderen van onverschuldigde betaalde uitkeringen liggen er twee concrete voorstellen:
1. Het gaat een rol spelen of er sprake is van een fout van de overheid. De kernvraag die daarbij hoort is: was het voor de uitkeringsgerechtigde redelijkerwijs duidelijk dat de uitkering ten onrechte was toegekend?
2. De zogenoemde zesmaandenjurisprudentie, die een betrokkene beschermt tegen traag handelen van de overheid (vergelijk de maandenlang vertraagde afhandelingen bij het UWV). Stel dat een betrokkene het signaal afgeeft dat een uitkering te hoog is vastgesteld, dan moet het bestuursorgaan dit binnen 6 maanden afhandelen. Gebeurt dit niet, dan mag het bestuursorgaan na die 6 maanden het dan nog steeds uitgekeerde geld niet meer terugvorderen.
Het UWV en de SVB krijgen een discretionaire bevoegdheid om vanaf 1 januari 2025 al meer maatwerk toe te passen bij hun invorderingsbeleid.
Kwijtschelding
Bij schending van de inlichtingenplicht kan een restschuld na 5 jaar worden kwijtgescholden (nu: na 10 jaar). Dit dient twee belangen: ten eerste is de individuele schuldenaar (en zijn of haar gezin) gebaat bij een schuldenvrije toekomst. Ten tweede ontvangt het bestuursorgaan binnen 5 jaar meestal al een groot deel van de schuld.
Uiteraard geldt in alle bovenstaande gevallen dat er bij echt misbruik nog steeds stevig zal worden opgetreden.
Heb je vragen over werknemersverzekeringen, ziekte of arbeidsongeschiktheid? Neem dan contact op met mr. Joyce B.E. Paashuis via j.paashuis@fiscount.nl/ 06-546 88 230 of met Gert-Jan van Dijk of Monique de Graaf.