De legitimaris (deel 1)
In de praktijk zien we steeds vaker gebeuren dat een kind onterfd wordt. Het onterfde kind kan echter kan echter nog wel de legitieme opeisen. Dat moet dan gebeuren binnen vijf jaar na het overlijden van een ouder. De legitieme is een vordering in geld op de gezamenlijke erfgenamen. Maar hoe hoog is deze vordering? Dat is een lastige vraag. Het vaststellen van die legitieme is namelijk niet eenvoudig en vergt onderzoek. Er zal hierbij onderscheid moeten worden gemaakt tussen de legitieme portie, de legitimaire massa en de legitimaire aanspraak.
Voorbeeld
Er zijn 2 kinderen, Dirk en Joke. Joke is onterfd. Voor het gewenste inzicht laten we een eventuele echtgenoot hier buiten beschouwing. De nalatenschap bedraagt € 800.000, maar als de woning volgens WOZ wordt gewaardeerd, is de nalatenschap € 600.000. Dirk heeft in het verleden een schenking van € 100.000 ontvangen voor de eigen woning en Joke heeft € 50.000 ontvangen als schenking onder schuldigerkenning.
Voor het vaststellen van de legitimaire massa wordt uitgegaan van de waarde in het economisch verkeer. Daarnaast dient dit verhoogd te worden met alle giften uit het verleden aan mogelijke legitimarissen, dus alle kinderen. De legitimaire massa bedraagt in dit voorbeeld € 950.000 (€ 800.000 plus giften). Het breukdeel voor het vaststellen van de legitieme portie is de helft van het wettelijk erfdeel: ½ * 50% = ¼. De legitieme portie bedraagt daarom ¼ * € 950.000 = € 237.500. Op de legitieme portie voor Joke moet de eerder ontvangen gift nog in mindering worden gebracht. De legitimaire aanspraak bedraagt daarom € 237.500 verminderd met de gift aan Joke ad € 50.000 = € 187.500.
Tip
Als gevraagd wordt naar de omvang van de legitieme portie, zorg er dan voor dat je inzicht hebt in alle giften uit het verleden. Zonder dat inzicht is het niet mogelijk om een goed antwoord te geven.