Zijn de BOR en doorschuifregelingen wel doeltreffend?
De BOR is niet doelmatig, omdat bij driekwart van de overdrachten bij de erflaters, schenkers of verkrijgers voldoende middelen aanwezig zijn om de erf- of schenkbelasting direct te betalen. Dit blijkt uit onderzoek van het Centraal Plan Bureau (CPB). Het CPB onderzocht in hoeverre de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) en de doorschuifregelingen (DSR) doeltreffend, noodzakelijk en doelmatig zijn. Belangrijkste doel van deze regelingen is de acute belastingheffing te beperken, als gevolg van het overlijden van de ondernemer of het schenken van een onderneming. Dit met het doel om de continuïteit van de onderneming niet in gevaar te brengen.
Of de DSR doelmatig zijn, blijkt lastig te toetsen. Er wordt namelijk niet geregistreerd wat de omvang van de doorgeschoven belastingclaim is. Wel luidt de algemene conclusie van het CPB dat de DSR doelmatiger zijn dan de BOR, omdat de belastingclaim bij de DSR wordt uitgesteld, maar bij de BOR wordt afgesteld. Betekent dit dat de BOR wordt afgeschaft? Nee, maar de regeling wordt wel aangepast. Het CPB noemt onderstaand de voornaamste mogelijkheden daartoe:
- De BOR kan worden toegepast bij een verkrijging van aandelen van een bv met een materiële onderneming, zonder feitelijk ondernemerschap. Ook als er sprake is van een klein belang. Het CPB stelt meer betrokkenheid bij de onderneming voor en een groter economisch belang.
- Een ruimere betalingsregeling en beperking van de vrijstelling. Dit zou de doelmatigheid van de BOR positief beïnvloeden. Ook zou dit het negatieve neveneffect van verstoring van de concurrentie tussen ondernemers in Nederland en toename van vermogensongelijkheid binnen generaties kunnen beperken.
- Vereenvoudiging en versobering van de regeling. De BOR gaat namelijk gepaard met hoge uitvoeringskosten door complexe regelgeving.
Commentaar
Voorstanders van versobering van de BOR hebben met dit CPB-rapport een stevige stok in handen om mee te slaan. Verwacht wordt dat de BOR zal worden aangepast. Aangezien de overheid naar mogelijkheden zoekt om de financiële tegenvallers door corona en de oorlog in Oekraïne te beperken, zouden deze wijzigingen mogelijk al per 1 januari a.s. kunnen worden doorgevoerd. GroenLinks en PvdA hebben inmiddels een wetsvoorstel ingediend met korting van de BOR naar 25% en afschaffing van het doorschuiven van de ab-claim. Wil je nog overdragen binnen de huidige BOR, wacht dan dus niet te lang.