Erfpachtcanon niet aftrekbaar door kwijtschelding koopsom aan kinderen
Een vrouw verkoopt haar eigen woning aan haar kinderen. Zij behoudt het opstal- en erfpachtrecht voor en betaalt daarvoor een canon aan haar kinderen. Vervolgens wordt de koopsom omgezet in een vordering die wordt kwijtgescholden. De inspecteur heeft terecht de aftrek van de erfpachtcanon geweigerd, aldus Hof Den Bosch. De erfpachtcanon moet zozeer samenhangen met het behouden en gebruiken van de eigen woning dat gelijkstelling met de rente voor de aankoop of verbetering/onderhoud van die woning gerechtvaardigd is. Die samenhang is hier onvoldoende aanwezig. Er is dus geen sprake van een erfpachtcanon in de zin van artikel 3.120, lid 1, onderdeel b Wet IB 2001.
Het Hof verwijst in zijn oordeel naar de uitspraak van de Hoge Raad van 8 juli 2016, ECLI:NL:HR:2016:1353. Daarin wijst de Hoge Raad de aftrek van een erfpachtcanon af in een zaak met een identieke erfpachtconstructie.
Wanneer wel aftrek?
Wordt een woning op erfpachtgrond gekocht, dan is de erfpachtcanon aftrekbaar. De erfpachtcanon wordt dan zonder meer gelijkgesteld aan de rente bij aankoop of verbetering/onderhoud van de eigen woning. Er is dan geen discussie over de samenhang tussen het vestigen van het erfpachtrecht en het behouden en gebruiken van de eigen woning.
Hoewel in de onderhavige situatie feitelijk dezelfde situatie ontstaat, is de erfpachtcanon hier toch niet aftrekbaar. De vrouw realiseert bij de verkoop aan de kinderen de meerwaarde van de grond en schenkt deze aan hen. Zij gebruikt die gerealiseerde meerwaarde dus niet om onderhoud of verbetering van de eigen woning te financieren. Zou zij dat wel hebben gedaan, dan zou de erfpachtcanon mogelijk wel aftrekbaar zijn geweest.