Schuldeiser mag saneringsakkoord weigeren – maar niet onbeperkt!
Een onderneming verkeerde in financiële moeilijkheden en legde haar schuldeisers een saneringsakkoord voor om tot een herstructurering van de schuldenlast te komen (WHOA). Alle schuldeisers stemden in, behalve het pensioenfonds, dat principieel weigerde mee te werken en vervolgens het faillissement aanvroeg. Hierop volgde een procedure in kort geding over het saneringsakkoord. Daarbij stond de weigering van deze ene schuldeiser centraal, terwijl de overige crediteuren al hadden ingestemd en er zonder akkoord een faillissement dreigde. De voorzieningenrechter stelt voorop dat weigering in beginsel is toegestaan. Dit kan echter anders zijn bij misbruik van bevoegdheid (artikel 3:13 BW). Wat betekent dit?
Er is sprake van misbruik van bevoegdheid wanneer het belang bij weigering onevenredig is ten opzichte van de schade die daardoor ontstaat. In dit geval woog zwaar mee dat het faillissement vrijwel onvermijdelijk was als er niet tot een akkoord zou worden gekomen. Dit zou dan ook nadelige gevolgen hebben voor werknemers, onder meer omdat het UWV slechts beperkt zou uitkeren en werkgelegenheid waarschijnlijk verloren zou gaan.
Contractsvrijheid
Bij een buitengerechtelijk crediteurenakkoord geldt in beginsel contractsvrijheid. Dit houdt in dat een schuldeiser niet verplicht is om in te stemmen met een voorstel tot schuldregeling. Deze vrijheid wordt echter begrensd door het voornoemde beginsel van misbruik van bevoegdheid. Deze grond kan onder meer worden aangenomen wanneer er een onevenredige verhouding is tussen het belang bij weigering en de belangen die daardoor worden geschaad.
Onvoldoende onderbouwing
In deze zaak had het pensioenfonds haar weigering onvoldoende concreet onderbouwd. Ook kon het pensioenfonds geen zwaarwegend alternatief belang aantonen. De rechter oordeelde daarom dat er sprake was van misbruik van bevoegdheid. Om die reden werd het pensioenfonds ertoe veroordeeld om alsnog mee te werken aan het saneringsakkoord. Een verplichting tot intrekking van de faillissementsaanvraag werd echter niet opgelegd, omdat die beoordeling bij de faillissementsrechter ligt.
Heb je een vraag (of heb je advies nodig over) een schuldsaneringstraject of een WHOA-procedure? Denise van Zijl is advocaat ondernemingsrecht en kan je hierin adviseren (vanzijl@keistadadvocaten.nl).