Grote zorgen om het UWV – aantal dwangsommen rijst de pan uit
Het ministerie van SZW is hard bezig om alle problemen bij het UWV op te lossen (zie Kamerbrief). Als er nu niets zou gebeuren, zouden de achterstanden in 2027 namelijk oplopen van 50.000 naar 200.000 gevallen. De kern is dat de arbeidsongeschikte snel en kwalitatief goed, duidelijkheid krijgt over zijn of haar – medische – situatie en het recht op inkomen wat daaruit voortvloeit. Werk aan de winkel dus! Ondertussen blijft de WIA-instroom maar groeien. Het aantal arbeidsongeschikten met psychische aandoeningen neemt enorm toe, maar een deel van de stijging is ook onverklaarbaar. TNO en UWV gaan dit samen onderzoeken. Vooralsnog lijkt preventie hier de oplossing.
Op dit moment kennen de aanvragen een lange doorlooptijd. Daardoor komt het recht op dwangsommen – en daarmee de rechtsbescherming van de burger – onder druk te staan. Momenteel wordt er namelijk (te) veel uitgekeerd aan dwangsommen. Het is overigens niet zo dat het UWV ‘niet wil’, maar simpelweg dat het UWV ‘niet meer kan’. Juristen nemen vandaag de dag de uitbetaling van dwangsommen zelfs mee in hun schatting van de juridische procedurele kosten.
Twee opties voor beperking kosten dwangsommen
Welke kant gaat het nu op?
- Het verlengen van de beslistermijnen (het UWV krijgt meer tijd, wat staat voor nog langere wachttijden). Dit wordt al bewerkstelligd, want vanaf 1 januari 2026 gaat de beslistermijn voor herbeoordelingen van 8 weken naar 16 weken.
- Het – vooralsnog – tijdelijk buiten werking stellen van de ‘bestuurlijke’ dwangsom (dit is niet gelijk aan de rechterlijke dwangsom). Dit raakt direct de rechtsbescherming van de burger. Er vinden verkenningen plaats hoe deze dwangsom tijdelijk kan worden afgeschaft. Op andere rechtsgebieden zijn er al uitspraken bekend waarin een tijdelijke afschaffing ‘gerechtvaardigd’ was (IND-zaken), maar deze vergelijking treft geen doel. Er spelen bij de WIA heel andere belangen.
Wordt vervolgd.
Heb je vragen over werknemersverzekeringen of UWV-problematiek? Neem dan contact op met mr. Joyce B.E. Paashuis via j.paashuis@fiscount.nl.
