Kinderen willen volledige bankafschriften ontervende vader – rechtbank trekt duidelijke grens
Kinderen die zijn onterfd en een beroep doen op hun legitieme portie, hebben recht op informatie. Dat volgt uit artikel 4:78 BW. Erfgenamen of executeurs moeten de stukken verstrekken die nodig zijn om de legitieme te kunnen berekenen. Na een onterving ontstaat vaak dezelfde vraag: klopt de berekening van de legitieme portie wel? In deze zaak stonden de kinderen van een overleden vader tegenover zijn tweede echtgenote. De kinderen wilden diepgaand inzicht in de financiële administratie van hun vader, inclusief alle bankafschriften over de periode van 1 december 2018 tot 1 juli 2024. De rechtbank Midden-Nederland maakte duidelijk dat het informatierecht van een legitimaris ruim is, maar niet onbeperkt.
Wat wilden de kinderen aantonen?
De vader van de kinderen was van 1957 tot 1976 gehuwd geweest met hun moeder. Dit huwelijk werd door echtscheiding ontbonden. Vader hertrouwde met zijn tweede echtgenote onder huwelijkse voorwaarden, wat een koude uitsluiting inhoudt. Dit huwelijk werd in 2024 ontbonden door de dood van vader. In zijn testament d.d. 27 maart 2017 had hij zijn kinderen uit het eerste huwelijk onterfd en zijn echtgenote benoemd tot enig erfgenaam en executeur. De kinderen deden vervolgens een beroep op hun legitieme portie. Om die legitieme goed te kunnen berekenen, wilden zij volledige inzage in de bankafschriften van hun vader en stiefmoeder. Volgens hen was dat nodig om te onderzoeken of er schenkingen waren gedaan en of er leningen waren verstrekt. Ook wilden zij zo onderzoeken of er sprake was van vergoedingsrechten tussen echtgenoten en of hun vader mogelijk méér had betaald aan de huishouding dan op grond van de huwelijkse voorwaarden nodig was. De stiefmoeder had echter al uitgebreide stukken verstrekt, waaronder een boedelbeschrijving, jaaroverzichten van bankrekeningen, belastingaangiften en stukken over hypotheekaflossingen.
Waarom wees de rechtbank het verzoek af?
De rechtbank oordeelde dat de kinderen onvoldoende concreet hadden gemaakt waarom álle bankafschriften nodig waren. Uit de al verstrekte stukken bleek volgens de rechtbank juist geen aanwijzing voor verborgen schenkingen of grote vermogensverschuivingen. De banktegoeden vertoonden over de jaren zelfs een geleidelijke stijging, wat niet paste bij omvangrijke onttrekkingen. Ook voor mogelijke vergoedingsrechten en andere aspecten zag de rechtbank onvoldoende aanleiding voor verder onderzoek. Wel wees de rechtbank erop dat de legitieme portie in deze situatie pas opeisbaar was na overlijden van de weduwe. De kinderen hadden hier niet bij stil gestaan.